محمد مهدى ملايرى
120
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
درست منطبق بر اين كلمهء فارسى است ، سؤال مردان شاه كه قطعا او هم از اين معنى بىاطلاع نبوده چه موردى داشته است ؟ به گمان ما استعمال اين صيغه با همين هيأت در اين معنى مخصوص از وضع صالح يا از اصطلاحات مولد ديوانى است . معنى لغوى اين كلمه و مادهاى كه از آن مشتق شده « ناف - ينوف » مطلق زيادت و افزايش را مىرساند و اشتقاق اين صيغهء بهخصوص و استعمال آن براى اين افزايش مخصوص شايد انتخاب و وضع خود صالح باشد و عبارت « و الزيادة تزاد » هم كه در آخر اين عبارت ذكر شده در واقع تأكيدى باشد براى بيان صحت اين وضع . زيرا « اند » هم در فارسى عدد زائدى است كه بر عددى معلوم اضافه مىشود . بنابر آنچه گذشت اين قسمت از روايت مدائنى به اين صورت تصحيح مىشود : « فقال له مردانشاه بن زادان فروخ : كيف تصنع بدهويه و بيستويه ؟ قال اكتب عشرا و نصف عشر . قال : فكيف تصنع بويد ؟ قال : اكتبه و ايضا . قال : فكيف تصنع بوند ؟ قال : و الوند النيف . و الزيادة تزاد . » تهران - شهريور 1349